Biuletyn Informacji Publicznej - Okręgowa Izba Pielęgniarek i Położnych w Ostrołęce

Prawo do wykonywania zawodu

Prawo wykonywania zawodu pielęgniarki, prawo wykonywania zawodu położnej

1. Informacje ogólne o prawie wykonywania zawodu pielęgniarki, prawie wykonywania zawodu położnej.

W Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w art. 65 ust. l ustanowiono zasadę wolności wyboru zawodu i jego wykonywania, ale jednocześnie zastrzeżono, że od zasady tej są wyjątki określone w ustawach szczegółowych. Taki przepis oznacza, że państwo może w drodze ustawy lub na mocy przepisów wykonawczych do ustaw, uzależnić dostęp do wykonywania zawodu od spełnienia określonych prawem warunków.

Prawo wykonywania zawodu pielęgniarki i zawodu położnej, podobnie jak w przypadku innych wolnych zawodów, stwierdza samorząd pielęgniarek i położnych, w granicach samodzielności przyznanej mu przepisami prawa. Do właściwości samorządu należy rozstrzygnięcie, czy kandydat zamierzający wykonywać zawód pielęgniarki lub zawód położnej, spełnia określone ustawą warunki potrzebne do wykonywania tych zawodów. Na tej podstawie właściwy organ samorządu, jakim jest okręgowa rada pielęgniarek i położnych - decyduje o przyznaniu lub też o odmowie stwierdzenia prawa wykonywania zawodu. Korporacja zawodowa nie podejmuje tych czynności z urzędu, tylko na wniosek zainteresowanej osoby. Osoba ubiegająca się o prawo do wykonywania zawodu powinna zgłosić się do okręgowej izby pielęgniarek i położnych, na której terenie zamierza wykonywać zawód. Jeżeli zawód będzie wykonywany na terenie dwu lub więcej izb, pielęgniarka lub położna może wybrać sobie okręgową izbę, do której chce przynależeć - art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 19 kwietnia 1991 r. o samorządzie pielęgniarek i położnych. (Dz. U. Nr 41, poz. 178 ze zmianami).

W przypadku zmiany miejsca wykonywania zawodu na miejsce na terenie działania innej okręgowej izby pielęgniarka lub położna obowiązana jest niezwłocznie wnioskować o wykreślenie z rejestru, w którym figurowała, po czym złożyć wniosek o wpis do rejestru na obszarze izby, w której podjęła pracę.

Stwierdzenie prawa wykonywania zawodu pielęgniarki lub zawodu położnej łączy się z wpisem do rejestru członków samorządu pielęgniarek i położnych. Jest to obowiązkowa przynależność do samorządu.

Wspólnym wymogiem dla wszystkich, którzy ubiegają się o prawo wykonywania zawodu, niezależnie od posiadanego obywatelstwa jest warunek posiadania pełnej zdolności do czynności prawnych. W świetle polskich przepisów pełną zdolność do czynności prawnych posiada osoba, która ukończyła 18 rok życia (art. 11 Kodeksu cywilnego) oraz, która nie jest całkowicie lub częściowo ubezwłasnowolniona (art. 12 -13 k.c.).

Posiadanie pełni praw publicznych oznacza korzystanie:
1. z czynnego i biernego prawa wyborczego do organów władzy publicznej, organów samorządu zawodowego lub gospodarczego,
2. z prawa do udziału w sprawowaniu wymiaru sprawiedliwości oraz do pełnienia funkcji w organach i instytucjach państwowych oraz samorządu zawodowego,
3. z prawa do posiadania stopnia wojskowego,
4. z prawa do uzyskania orderów, odznaczeń i tytułów honorowych.

a) Zwolnienie z obowiązku uzyskania prawa wykonywania zawodu
Pielęgniarka, położna o odpowiednio wysokich kwalifikacjach, nie posiadająca prawa wykonywania zawodu w Rzeczypospolitej Polskiej, ale posiadająca to prawo w innym państwie, może brać udział w naradzie pielęgniarskiej oraz udzielać świadczeń wymienionych w art. 4 lub w art. 5, których potrzeba wynika z narady, jeżeli została zaproszona przez szpitale lub medyczne instytuty naukowo-badawcze oraz Naczelną Radę Pielęgniarek i Położnych lub właściwą okręgową radę pielęgniarek i położnych - art. 14 ustawy o zawodach pielęgniarki i położnej.

b) Wygaśnięcie prawa wykonywania zawodu
Prawo wykonywania zawodu pielęgniarki lub prawo wykonywania zawodu położnej wygasa
w razie utraty obywatelstwa polskiego, utraty prawa stałego pobytu, utraty pełnej zdolności do czynności prawnych lub jeżeli upływa termin, na jaki zostało wydane. Wygaśnięcie prawa wykonywania zawodu skutkuje wykreśleniem z rejestru pielęgniarek lub rejestru położnych.

c). Zrzeczenie się prawa wykonywania zawodu
Pielęgniarka lub położna może zrzec się prawa wykonywania zawodu lub też zawiesić wykonywanie zawodu na czas nieokreślony. O podjętym zamiarze powinna na piśmie powiadomić okręgową radę.

d). Utrata zaświadczenia o posiadaniu prawa wykonywania zawodu

W przypadku utraty zaświadczenia o posiadaniu prawa wykonywania zawodu, pielęgniarka
i położna powinna niezwłocznie zawiadomić okręgową radę, która to zaświadczenie wydała.
W związku z tym, że są to druki ścisłego zarachowania, unieważnia się druk prawa wykonywania zawodu podając jego numer. O fakcie unieważnienia, jak i o wydaniu duplikatu prawa wykonywania zawodu zawiadamia się wszystkie okręgowe izby pielęgniarek i położnych.

2. Uzyskanie prawa wykonywania zawodu pielęgniarki, prawa wykonywania zawodu położnej przez obywateli państw członkowskich Unii Europejskiej *

a) Warunki uzyskania prawa wykonywania zawodu
Zgodnie z art. 11a-11b ustawy o zawodach pielęgniarki i położnej, do warunków tych należy:
1) posiadanie jednego z tytułów zawodowych,

Wykaz tytułów zawodowych pielęgniarek

1. "Krankenschwester" lub "Krankenpfleger" w Republice Federalnej Niemiec,
2. "hospitalier(ere)/verpleegassistente(e)" lub "infirmier(ere) hospitalier(ere)/ ziekenhuisverpleger (-verpleegster)" w Królestwie Belgii,
3. "sygeplejerske" w Królestwie Danii,
4. "infirmier(ere)" w Republice Francuskiej,
5. "Registered General Nurse" w Republice Irlandii,
6. "infermiere professionale" w Republice Włoskiej,
7. "infirmier" w Wielkim Księstwie Luksemburga,
8. "verpleegkundige" w Królestwie Niderlandów,
9. "State Registered Nurse" lub "Registered General Nurse" w Zjednoczonym Królestwie Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej,
10. ????????????? ? ?????????? ????????? w Republice Greckiej,
11. "Enfermero/a diplomado/a" w Królestwie Hiszpanii,
12. "enfermeiro" w Republice Portugalii,
13. "Diplomierte Krankenschwester/Diplomierter Krankenpfleger" w Republice Austrii,
14. "sairaanhoitaja - sjukskötare" w Republice Finlandii,
15. "sjuksköterska" w Królestwie Szwecji,
16. "všeobecná sestra/všeobecný ošetrovatel" w Republice Czeskiej,
17. "ode" w Republice Estońskiej,
18. ????????????? ???????????? w Republice Cypryjskiej,
19. "masa" w Republice Łotewskiej,
20. "Bendrosios praktikos slaugytojas" w Republice Litewskiej,
21. "ápoló" w Republice Węgierskiej,
22. "Infermier Registrat tal-Ewwel Livell" w Republice Malty,
23. "diplomirana medicinska sestra / diplomirani zdravstvenik" w Republice Słowenii,
24. "sestra" w Republice Słowackiej,
25. "hjukrunarfrcdingur" w Republice Islandii,
26. "Krankenschwester - Krankenpfleger" w Księstwie Liechtensteinu,
27. "offentlig godkjent sykepleier" w Królestwie Norwegii,
28. "infirmiere", "infirmier", "Krankenschwester", "Krankenpfleger", "infermiera" lub "infermiere" w Konfederacji Szwajcarskiej.




Wykaz tytułów zawodowych położnych
1. "Hebamme" lub "Entbindungspfleger" w Republice Federalnej Niemiec,
2. "accoucheuse/vroedvrouw" w Królestwie Belgii,
3. "jordemoder" w Królestwie Danii,
4. "sage-femme" w Republice Francuskiej,
5. "midwife" w Republice Irlandii,
6. "ostetrica" w Republice Włoskiej,
7. "sage-femme" w Wielkim Księstwie Luksemburga,
8. "verloskundige" w Królestwie Niderlandów,
9. "midwife" w Zjednoczonym Królestwie Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej,
10. "????" lub "????????" w Republice Greckiej,
11. "matrona" lub "asistente obstetrico" w Królestwie Hiszpanii,
12. "enfermeiro especialista Em enfermagem de saúde materna e obstétrica" w Republice Portugalii,
13. "Hebamme" w Republice Austrii,
14. "kätilö - barnmorska" w Republice Finlandii,
15. "barnmorska" w Królestwie Szwecji,
16. "porodní asistentka/porodní asistent" w Republice Czeskiej,
17. "ämmaemand" w Republice Estońskiej,
18. "???????????? ????" Republice Cypryjskiej,
19. "vecmate" w Republice Łotewskiej,
20. "akušeris" w Republice Litewskiej,
21. "szülésznő w Republice Węgierskiej,
22. "qabla" w Republice Malty,
23. "diplomirana babica / Diplomirani babičar" w Republice Słowenii,
24. "pôrodná asistentka" w Republice Słowackiej,
25. "ljósmódir" w Republice Islandii,
26. "Hebamme" w Księstwie Liechtensteinu,
27. "jordmor" w Królestwie Norwegii,
28. "sage-femme", "Hebamme" lub "levatrice" w Konfederacji Szwajcarskiej.".


2) posiadanie dyplomu, świadectwa lub innego dokumentu potwierdzającego posiadanie formalnych kwalifikacji do wykonywania zawodu pielęgniarki odpowiedzialnej za opiekę ogólną lub czynności położnej, wydanego przez odpowiednie władze lub organizacje państwa członkowskiego Unii Europejskiej,
3) posiadanie pełnej zdolności do czynności prawnych,
4) posiadanie stanu zdrowia pozwalającego na wykonywanie zawodu, potwierdzonego zaświadczeniem wydanym przez odpowiednie władze lub organizacje państwa członkowskiego Unii Europejskiej,
5) przedstawienie zaświadczenia wydanego przez odpowiednie władze lub organizacje państwa członkowskiego Unii Europejskiej, że pielęgniarka, położna nie zostanie pozbawiona prawa wykonywania zawodu lub prawo to nie zostało zawieszone
i nie toczy się przeciwko niej postępowanie w sprawie pozbawienia lub zawieszenia prawa wykonywania zawodu,
6) złożenie oświadczenia o władaniu językiem polskim w mowie i piśmie w zakresie koniecznym do wykonywania zawodu pielęgniarki, zawodu położnej.

Wniosek o przyznanie prawa wykonywania zawodu oraz wpis do rejestru pielęgniarek lub rejestru położnych należy złożyć do okręgowej izby pielęgniarek i położnych, na obszarze której zainteresowana osoba zamierza wykonywać zawód.

b) termin stwierdzenia prawa wykonywania zawodu

Procedura prowadzona przez okręgową radę pielęgniarek i położnych dotycząca stwierdzenia prawa wykonywania zawodu w odniesieniu do pielęgniarek i położnych będących obywatelami państw członkowskich Unii Europejskiej powinna być dokonana w terminie 3 miesięcy od dnia złożenia wniosku przez pielęgniarkę, położną wraz z pełną dokumentacją (art. 12g ust. 2a ustawy
o zawodach pielęgniarki i położnej).

c) czasowe wykonywanie zawodu pielęgniarki lub zawodu położnej

Pielęgniarka i położna będąca obywatelem państwa członkowskiego Unii Europejskiej, zamierzająca czasowo wykonywać zawód pielęgniarki lub zawód położnej na terenie Rzeczypospolitej Polskiej, obowiązana będzie powiadomić o tym fakcie właściwą ze względu na miejsce udzielanych świadczeń okręgową radę pielęgniarek i położnych. Jednocześnie powinna przedstawić zaświadczenie wydane przez odpowiednie władze lub organizacje państwa członkowskiego Unii Europejskiej stwierdzające, że wykonuje zawód pielęgniarki, zawód położnej w tym państwie, oraz zaświadczenie wydane przez odpowiednie władze lub organizacje państwa członkowskiego Unii Europejskiej stwierdzające, że posiada jeden z dyplomów, świadectw lub innych dokumentów potwierdzających posiadanie formalnych kwalifikacji do wykonywania zawodu pielęgniarki, zawodu położnej, jak również powinna wskazać miejsce wykonywania zawodu w Rzeczypospolitej Polskiej (art. 11d ust. 1 ustawy o zawodach pielęgniarki i położnej).

d) wykaz dyplomów, świadectw i innych dokumentów potwierdzających posiadanie kwalifikacji do wykonywania zawodu pielęgniarki lub zawodu położnej zawarty jest w obwieszczeniu Ministra Zdrowia z dnia 30 kwietnia 2004 roku, w sprawie wykazu dyplomów, świadectw i innych dokumentów potwierdzających posiadanie formalnych kwalifikacji do wykonywania zawodu pielęgniarki, położnej przez obywateli państw członkowskich Unii Europejskiej.


e). Organy stwierdzające prawo wykonywania zawodu pielęgniarki, zawodu położnej oraz dokonujące wpisu do rejestru pielęgniarek, rejestru położnych to okręgowe rady pielęgniarek i położnych przy okręgowych izbach pielęgniarek i położnych.

W Rzeczypospolitej Polskiej okręgowych izb pielęgniarek i położnych jest 45. Wykaz izb wraz
z adresami i obszarem działania znajduje się na stronie internetowej Naczelnej Izby Pielęgniarek
i Położnych (www.izbapiel.org.pl) oraz stanowi Załącznik Nr 1.
Naczelna Izba Pielęgniarek i Położnych oraz okręgowe izby udzielają informacji wnioskodawcom (pielęgniarkom, położnym) w zakresie:
- procedury uznawania kwalifikacji zawodowych, stwierdzania prawa wykonywania zawodu pielęgniarki, zawodu położnej,
- wymaganych dyplomów, świadectw, innych dokumentów potwierdzających posiadanie uprawnień do wykonywania zawodu pielęgniarki, zawodu położnej na terenie Rzeczypospolitej Polskiej,
- obowiązujących przepisów prawnych związanych z wykonywaniem zawodu pielęgniarki, zawodu położnej oraz dotyczących ochrony zdrowia i ubezpieczeń społecznych.
f). Złożenie wniosku o uznanie kwalifikacji zawodowych, przyznanie prawa wykonywania zawodu pielęgniarki, lub zawodu położnej oraz wpis do rejestru pielęgniarek, rejestru położnych - do okręgowej izby pielęgniarek i położnych, na obszarze której osoba zainteresowana zamierza wykonywać zawód

Wniosek wraz z załączonymi dokumentami potwierdzającymi spełnienie warunków, o których mowa w punkcie IV 2a, dwoma fotografiami należy przesłać lub dostarczyć osobiście do biura okręgowej izby pielęgniarek i położnych. Okręgowa Rada Pielęgniarek i Położnych zobowiązana jest rozpatrzyć wniosek o przyznanie prawa wykonywania zawodu i wpis do rejestru w okresie nie dłuższym niż 3 miesiące od daty wpłynięcia wniosku. Uruchomienie procedury następuje w przypadku złożenia kompletnego wniosku wraz z obowiązującymi dokumentami.